Prywatne Centrum Terapii Uzależnień "Koninki", Poręba Wielka 480, 34-735 Niedźwiedź
+48 18 331 72 50 kontakt@maciejzapala.pl
„Jeśli nie jesteś gotowy zmienić swojego życia, nie można Ci pomóc”

JAKI JEST ZWIĄZEK MIĘDZY MYŚLAMI A OTOCZENIEM?

myśli a otoczenie

Wiemy już, że myśli mają  wpływ na uczucia, jakich doświadczamy. Można się zastanawiać, dlaczego jedni z nas częściej miewają określone myśli i nastroje niż inni. Cześć tych różnic może być biologicznie lub genetycznie uwarunkowana. Ale wiemy też, że doświadczenia wynikające z sytuacji, w jakich się znajdujemy, mają ogromny wpływ na nasze przekonania i emocje.

Wpływ otoczenia na myśli człowieka::

wpływ otoczenia na myśli człowieka

Pamiętamy, że Marysia była seksualnie wykorzystywana i bita w dzieciństwie i młodości. Te doświadczenia ukształtowały w niej przekonanie, że jest bezwartościowa, że nie można jej zaakceptować ani pokochać, oraz że mężczyźni są niebezpieczni, nieczuli i stosują przemoc. Można zrozumieć, dlaczego podejmowane przez Marysię wczesne próby zrozumienia tych doświadczeń doprowadziły ją do umniejszenia własnej wartości i ciągłego oczekiwania negatywnych reakcji otoczenia.

Nie trzeba aż tak .traumatycznych przeżyć związanych z otoczeniem, aby coś wpłynęło na nasze przekonania. Mogą one być uwarunkowane kulturowym i etnicznym pochodzeniem, płcią, otoczeniem, w którym żyjemy, przekonaniami i praktykami obowiązującymi w rodzinie, religią i przekazem mediów. Nasze myśli o nas samych, przyszłości i doświadczeniach życiowych są kształtowane przez dawne i obecne środowisko, w jakim przebywamy.

Jako przykład tego, jak kultura warunkuje przekonania, można przytoczyć przypadek dwójki dorastających dzieci. W wielu kulturach, na podstawie sygnałów otoczenia dziewczynka dojdzie do wniosku, że bycie ładną jest kluczem do bycia lubianą. Natomiast chłopiec wyciągnie wniosek, że aby być lubianym, powinien być silny i atletycznie zbudowany.

Piękno i siła nie są powabne same w sobie, ale nasza kultura uczy nas rozpoznawania takiego związku. Gdy określone przekonania już powstaną, trudno je zmienić. I dlatego wiele atletycznie zbudowanych dziewcząt nie docenia swojej siły fizycznej, a chłopcy uzdolnieni artystycznie lub muzycznie traktują swój talent raczej jako przekleństwo niż dar.

Vic dorastał w społeczności wykształconych i zamożnych ludzi, którzy cenili osiągnięcia własne i swych dzieci. Jego rodzina i szkoła wyznawały te same wartości, kładąc nacisk na osiągnięcia i perfekcję. Kiedy jego osiągnięcia w szkole lub na boisku nie były absolutnie najlepsze, rodzina, nauczyciele i przyjaciele byli zawiedzeni i zachowywali się tak, jakby mu się nie udało.

Na podstawie takich reakcji otoczenia, Vic doszedł do wniosku, że jest nieadekwatny, mimo wysokich zazwyczaj osiągnięć. Skoro tak uważał, nic dziwnego, że czuł niepokój i lęk w sytuacjach, w których musiał się czymś wykazać. Postrzegał mecze i inne tego typu sytuacje jako zagrożenie swej pozycji społecznej, gdyż niosły ze sobą ryzyko porażki.

Jak widać, dzieciństwo Vica nie było tak traumatyczne jak przeżycia Marissy. Jednak ówczesne otoczenie miało równie mocny wpływ na jego nastawienie do życia i wzorce myślenia dominujące w życiu dorosłym.

ĆWICZENIE: Znaczenie myśli

Ćwiczenie 2.1 pozwala nam doskonalić umiejętność rozpoznawania związków miedzy myślami a nastrojami, zachowaniem i reakcjami organizmu.

ĆWICZENIE 2.1: Znaczenie myśli

Sara, trzydziestoczteroletnia kobieta usiadła na żebraniu w szkole z tyłu sali. Była zaniepokojona. Chciała zapytać o metody dydaktyczne stosowane przez nauczycielkę jej ośmioletniego syna oraz o zasady bezpieczeństwa w klasie. Już miała podnieść rękę i podzielić się swymi obawami, gdy pomyślała: „A co jeśli inni stwierdzą, że moje pytania są głupie? Może nie powinnam ich zadawać na forum sali. Ktoś może się ze mną nie zgodzić i wywołam ogólną kłótnię. Poczuję się upokorzona".

Wpływ myśli na nastrój:

Na podstawie myśli Sary, zdecydujmy, które z uczuć prawdopodobnie odczuwa (zaznaczamy wszystkie, które mogą wystąpić w tej sytuacji):

_____________ 1. Niepokój/Zdenerwowanie

_____________ 2. Smutek

____________ 3. Radość

____________ 4. Złość

____________ 5. Entuzjazm

Wpływ myśli na zachowanie:

Na podstawie myśli Sary, spróbujmy przewidzieć, jak się zachowa:

____________1. Głośno zada pytanie i podzieli się swymi obawami.

____________ 2. Będzie siedzieć cicho.

____________ 3. Otwarcie nie zgodzi się z tym, co mówią inni.

Wpływ myśli na reakcje organizmu:

Na podstawie myśli Sary, spróbujmy przewidzieć, który z poniższych objawów fizjologicznych może odczuć (zaznaczamy wszystkie, które mogą wystąpić w tej sytuacji):

 ____________1. Przyspieszone bicie serca

_____________2. Spocone dłonie

_____________3. Nierówny oddech

_____________4. Zawrót głowy

Kiedy Sarę opanowały te myśli, zaniepokoiła się i zdenerwowała, nie odezwała się, poczuta przyspieszone bicie serca i zawroty głowy, miała spocone dłonie i nierówny oddech. Czy takie reakcje przewidzieliśmy? Nie każdy reaguje tak samo na określone myśli. Należy jednak pamiętać, że myśli mają wpływ na nasz nastrój, zachowanie i organizm.

Christine A. Padeshy, Dennis Greenberger UMYSŁ PONAD NASTROJEM